Ngày nay, các phương pháp giáo dục sớm đã và đang được ứng dụng rộng rãi trên thế giới. Chương trình Montessori là một trong những chương trình giáo dục nổi bật đồng hành với sự phát triển toàn diện của trẻ. Để hiểu rõ hơn về chương trình Montessori là gì? Cũng như những nội dung và các câu hỏi thường gặp về chương trình này. Trường Quốc Tế Saigon Pearl (ISSP) mời quý phụ huynh tham khảo bài viết dưới đây.
Quý phụ huynh có thể liên hệ trực tiếp với Trường Mầm Non Quốc Tế ISSP quận Bình Thạnh ngay hôm nay để có cơ hội trải nghiệm và thấu hiểu chương trình giáo dục Montessori tại ISSP:
Chương trình Montessori là gì?
Chương trình Montessori là chương trình học nhấn mạnh đến vai trò của tính tự lập, tự do (khuôn khổ cho phép) trong việc hình thành nhân cách trẻ nhỏ từ 2 – 6 tuổi. Phương pháp Montessori được đặt theo tên của người sáng lập là một chuyên gia người Ý trong lĩnh vực triết học, nhân văn học, giáo dục học – bà Maria Montessori và được ứng dụng rộng rãi trên thế giới từ những năm đầu thế kỷ 20. Đây là phương pháp giáo dục thúc đẩy tiềm năng của trẻ thông qua việc tạo ra một môi trường học tập thân thiện, chuyên nghiệp với những giáo cụ học tập chuyên biệt.
Nội dung của chương trình Montessori
Chương trình Montessori được thiết kế dạy học tập trung vào 5 nội dung Thực hành cuộc sống; Cảm quan; Ngôn ngữ; Toán học và Văn hóa.
Nội dung về thực hành cuộc sống
Nội dung về thực hành cuộc sống hướng tới việc tạo ra môi trường học tập độc lập cả về thể chất lẫn trí tuệ cho trẻ. Trẻ được học tập và thực hành những hoạt động thực tế xung quanh cuộc sống thường ngày. Khi gặp những vướng mắc cần giải quyết, giúp kích thích trí tuệ, làm động lực thúc đẩy trẻ đưa ra câu trả lời vô thức của mình. Các bài học trong nội dung thực hành cuộc sống bao gồm:
- Cách tự chăm sóc bản thân như cách mặc quần áo, cách buộc giày, cách chuẩn bị đồ đạc cá nhân,…
- Cách chăm sóc không gian sống như tưới cây, quét dọn, cắm hoa,..
- Cách kiểm soát hành động của bản thân như cách đi bộ trên đường, cách di chuyển trong phòng,..
- Các bài học về phép lịch sự trong ứng xử: cách nói cảm ơn, xin lỗi, cách giúp đỡ, quan tâm người khác…
Nội dung về cảm quan
Chương trình Montessori thiết kế các hoạt động học tập và vui chơi theo sát bộ học liệu Montessori. Các bài học được triển khai trong nội dung này bao gồm:
- Bài học về xúc giác: Cách cảm nhận bề mặt (nhẵn hay ráp, gồ ghề hay bằng phẳng,..), cảm nhận chất liệu (độ mềm, mỏng, dai, giòn,..)
- Bài học thị giác: Cách phân biệt biệt hình dạng, màu sắc,..
- Bài học thính giác: Cách phân biệt các âm thanh khác nhau bằng ống tạp âm, bằng bộ chuông,…
- Bài học khứu giác: Cách phân biệt các loại mùi bằng giáo cụ ống khứu giác,…
- Bài học về vị giác: Cách phân biệt các loại vị thông qua lọ vị giác
Nội dung về ngôn ngữ
Chương trình Montessori đặc biệt chú trọng về ngôn ngữ trong sự phát triển của trẻ. Trẻ sẽ được học tập và phát triển khả năng ngôn ngữ ở cả 4 phương diện: nghe, nói đọc, viết. Ở mỗi phương diện, những bài học trải nghiệm đều thiết kế đảm bảo tính dễ hiểu và dễ thực hành cho trẻ. Nội dung này có liên quan mật thiết với nội dung cảm quan, các bài học về thính giác, khứu giác hay vị giác,… giúp trẻ bày tỏ quan điểm, trình bày suy nghĩ của mình một cách chủ động và hiệu quả hơn.
Nội dung về toán học
Đối với độ tuổi từ 0 – 6, não bộ của trẻ đã phát triển lên đến 80%, là thời điểm mà bé có đủ khả năng để tiếp thu những kiến thức toán học cơ bản. Trong phương pháp Montessori, nội dung chương trình học thường được thiết kế với các hoạt động toán học như đếm, tính toán, phép tính số, hệ thập phân, hình học… đơn giản, bước đầu cho bé làm quen với toán học và tạo tiền đề cho giai đoạn tiểu học sau này.
Nội dung về văn hóa
Ngoài ra, chương trình Montessori cũng chú trọng cung cấp cho trẻ những kiến thức về lĩnh vực văn hóa. Trẻ được tiếp cận và làm quen với các tri thức về lịch sử, khoa học, địa lý và nghệ thuật thông qua các giáo cụ đa dạng và những hình ảnh trực quan sinh động. Bằng cách cung cấp nhiều kiến thức liên quan đến văn hóa, trẻ sẽ mở rộng hiểu biết, nâng cao tư duy và khả năng ghi nhớ của mình.
Những nội dung đặc trưng của phương pháp Montessori là gì?
Phương pháp giảng dạy cá nhân hóa
Ở chương trình Montessori, phương pháp giảng dạy được thiết kế phù hợp với tốc độ phát triển của từng trẻ. Bởi vì, mỗi trẻ đều có những khả năng và sở thích học tập khác nhau. Nhờ vào sự lặp lại liên tục của phương pháp Montessori, trẻ sẽ ghi nhớ sâu và nắm chắc kiến thức.
Khuyến khích trẻ vận động
Ngoài việc học lý thuyết, phương pháp khuyến khích trẻ hoạt động vui chơi và học tập mỗi ngày. Điều này giúp trẻ tiếp thu kiến thức hiệu qua qua mỗi lớp học Montessori và giúp trẻ phát triển toàn diện. Ngoài ra, các hoạt động còn giúp trẻ phát triển thể chất và nâng cao khả năng tập trung.
Rèn luyện tính tự lập cho trẻ
Lớp học Montessori chú trọng việc phát triển kỹ năng tự lập cho trẻ thông qua việc thiết kế các giáo cụ Montessori, giúp trẻ có thể tiếp cận và sử dụng bất cứ khi nào mà không cần sự giúp đỡ. Giáo viên cũng được huấn luyện để khuyến khích trẻ tự lập thông qua việc trẻ tự phục vụ bản thân trong lớp học.
Tạo dựng thói quen ngăn nắp, trật tự cho trẻ
Khi trẻ có thể tự dọn dẹp đồ đạc của mình mỗi khi sử dụng, trẻ sẽ trở nên tự tin hơn và có tinh thần trách nhiệm hơn với bản thân. Tại một môi trường trật tự và ngăn nắp, trẻ sẽ giảm bớt sự xao nhãng và tập trung tốt hơn vào việc học tập và vui chơi.
Điểm khác biệt giữa chương trình Montessori và Reggio Emilia
Reggio Emilia cũng là một phương pháp giáo dục tiên tiến được quan tâm với nhiều ưu điểm nổi bật. Vậy sự khác nhau giữa 2 chương trình giáo dục là gì? So với chương trình học áp dụng phương pháp giáo dục Reggio Emilia thì chương trình Montessori có một vài điểm khác biệt nhất định sau đây.
- Trong chương trình học áp dụng phương pháp Reggio Emilia, trẻ được học tập, thực hành và phát triển bản thân thông quá các dự án, hoạt động theo nhóm giúp nâng cao tinh thần hợp tác, kỹ năng làm việc nhóm và giải quyết vấn đề. Còn chương trình học áp dụng phương pháp Montessori, trẻ sẽ được học tập và phát triển theo hướng độc lập trong môi trường học tập với những giáo cụ Montessori chuyên biệt giúp phát triển tư duy, năng khiếu và sự sáng tạo.
- Giáo viên dạy chương trình Montessori sẽ chỉ có vai trò là người quan sát, hướng dẫn để trẻ tự hoàn thành những nhiệm vụ và giới thiệu cho trẻ những đề tài mà trẻ hứng thú. Giáo viên dạy chương trình áp dụng phương pháp Reggio Emilia sẽ có vai trò là người cộng sự, người hướng dẫn của trẻ, cùng tham gia vào quá trình học tập, học hỏi và phát triển. Trẻ có thể trao đổi các ý tưởng, những vấn đề gặp phải với giáo viên. Bên cạnh đó, giáo viên cũng sẽ quan sát quá trình phát triển của trẻ và có những điều chỉnh phù hợp giúp trẻ phát triển toàn diện nhất.
- Lớp học dạy chương trình Montessori thường được bày trí đơn giản với các giáo cụ và đảm bảo không gian yên tĩnh để trẻ tập trung vào hoạt động của mình. Ngược lại, lớp học dạy chương trình áp dụng phương pháp Reggio Emilia được thiết kế mở rộng với không gian sáng tạo cho trẻ ở mức tối đa với một thế giới học liệu từ các vật liệu thiên nhiên hay tái chế vô cùng sinh động.